Τρίπολη Αρκαδίας



Για άλλες χρήσεις, δείτε: Τρίπολη.
Τρίπολη
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΠελοπόννησος
ΔήμοςΤρίπολης
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςΚωνσταντίνος Τζιούμης
Υψόμετρο660 m
Πληθυσμός30 866
Ταχ. κωδ.22131/22132
Τηλ. κωδ.271
ΠολιούχοςΝεομάρτυρες Δημήτριος και Παύλος
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος

Η Τρίπολη (γνωστή παλαιότερα και Ντροπολιτσά) είναι πόλη στην κεντρική Πελοπόννησο, η μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα του Νομού Αρκαδίας και της τέως επαρχίας Μαντινείας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 660 μέτρων. Είναι επίσης έδρα της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Ο πληθυσμός του ομώνυμου Δήμου είναι 47.457 κάτοικοι[1]. Η Τρίπολη είναι μια σύγχρονη πόλη με έντονη οικοδομική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια και εξαπλώνεται συνεχώς.

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία


Τουρκοκρατία

To αρχικό της όνομα ήταν Δρομπολιτσά ή Δροπολτσά ή Δορβογλίτζα η ονομασία αυτή είτε προέρχεται από το ελληνικό "Υδροπολιτσά" (υδρόπολις) είτε πιθανόν από κάποιο νότιο σλαβικό ιδίωμα και μεταφράζεται ως «η πόλη με τους δρυς».[2][3] Σε Πατριαρχικό έγγραφο του 1581 αναφέρεται ως Υδρομπολιτζά, "Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Χώρα",[4] και με το ίδιο όνομα στην πρώτη έκδοση της Γεωγραφίας του επισκόπου Αθηνών Μελετίου (1661-1714) το 1728. Στη δεύτερη έκδοση του ίδιου έργου αναφέρεται ως "Τροπολιτζά".[5]

Κατά τα τελευταία χρόνια του 17ου αιώνα η Τριπολιτσά είναι μια μεγάλη πόλη με πληθυσμό πάνω από 20.000 κατοίκους, μόνο που αυτή τη φορά οι Τούρκοι και οι Αλβανοί μουσουλμάνοι ήταν πλειοψηφία. Κατά την περίοδο αυτή η Τρίπολη έγινε Πασαλίκι.

Το 1770, και μετά την Ορλωφική Επανάσταση, οι Οθωμανοί τιμώρησαν τους χριστιανούς κατοίκους της πόλης, εξοντώνοντας τρεις χιλιάδες άτομα και καίγοντας τα σπίτια τους τη Μεγάλη Δευτέρα, 29 Μαρτίου. Τότε ανασκολοπίστηκε ο επ. Άνθιμος (Βάρβογλης) και φονεύθηκαν πέντε άλλοι κληρικοί.[6] Αμέσως μετά την καταστολή της επανάστασης του 1770, κατέβηκαν στην Πελοπόννησο ορδές Αλβανών, που είχαν αρχικά καλέσει οι Οθωμανοί για βοήθεια[7]. Αυτοί παρέμειναν στην Τρίπολη, και γενικότερα στον Μοριά έως το 1779, λεηλατώντας και σφάζοντας τον πληθυσμό, σχεδόν ερημώνοντας την Πελοπόννησο. Για να επανέλθει η τάξη, ο Σουλτάνος διέταξε οθωμανικό στρατό να εκστρατεύσει στην Πελοπόννησο υπό τον αρχιναύαρχο Χασάν Τζεζαϊρλή το 1779. Στην Τρίπολη ο Χασάν υπέταξε τους Αλβανούς και ως τρόπαιο έστησε στα ανατολικά της πόλης πυραμίδα από 4.000 κεφάλια. Στην επιχείρηση κατά των Αλβανών ληστών συμμετείχαν και Πελοποννήσιοι και κυρίως η οικογένεια των Κολοκοτρωναίων.[8]
Αργότερα οι Οθωμανοί περιτείχισαν την πόλη, στήνοντας χαμηλό τείχος με 7 πύλες και 13 πύργους. Το 1807 ήρθε και εγκαταστάθηκε στην Τριπολιτσά ο Βελής Πασάς, γιος του θρυλικού Αλή Πασά των Ιωαννίνων. Μαζί του έφερε και 12.000 στρατό και έκανε την Τριπολιτσά την ισχυρότερη στρατιωτική βάση των Τούρκων στη νότια Ελλάδα.

Ελληνική Επανάσταση

H Άλωση της Τριπολιτσάς

βλ. κύριο λήμμα Άλωση της Τριπολιτσάς

Η πολιορκία της Τριπολιτσάς ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1821 και τελείωσε στις 23 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, όταν οι Έλληνες έκαναν γενική επίθεση και απελευθέρωσαν την πόλη. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο οποίος κατά την διάρκεια της επανάστασης θεώρησε απαραίτητη την κατάληψη της Τριπολιτσάς για την επιτυχία της επανάστασης, αναφέρει στο ημερολόγιό του σχετικά με την απελευθέρωση της : "Το ασκέρι όπου ήτον μέσα, το ελληνικό, έκοβε και εσκότωνε, από Παρασκευή έως Κυριακή, γυναίκες, παιδιά και άντρες, τριάντα δύο χιλιάδες. Το άλογό μου από τα τείχη έως τα σαράγια δεν επάτησε γη. Έλληνες εσκοτώθηκαν εκατό."'

H κατάληψη του διοικητικού και στρατιωτικού κέντρου των Οθωμανών ήταν κάτι περισσότερο από απαραίτητη για την εμπέδωση της επανάστασης στην Πελοπόννησο. H πολιορκία της Tριπολιτσάς, εντός της οποίας είχαν συγκεντρωθεί περισσότεροι από είκοσι χιλιάδες άμαχοι μουσουλμάνοι και αρκετές χιλιάδες ενόπλων, κράτησε αρκετούς μήνες, έως τις τελευταίες μέρες του Σεπτέμβρη.

Eιδικά τον τελευταίο μήνα, οπότε ο κλοιός είχε γίνει πλέον ασφυκτικός και τα εφόδια της πόλης είχαν εξαντληθεί, πλήθος χριστιανών είχαν συγκεντρωθεί στο ελληνικό στρατόπεδο προσβλέποντας στα λάφυρα που θα αποκόμιζαν από την κυρίευση της πόλης. Tην πτώση της Tριπολιτσάς ακολούθησαν σκηνές τυφλής βίας. Χιλιάδες Οθωμανών, άμαχοι στην πλειονότητά τους, αλλά και οι Εβραίοι της πόλης έγιναν θύματα μιας απερίγραπτης σφαγής που διήρκεσε τρεις μέρες. Οι πηγές δε συμφωνούν για τον αριθμό των θυμάτων. Το πιο πιθανό είναι ότι τις τρεις μέρες της άλωσης σφαγιάστηκαν περίπου 16.000 Τούρκοι, Εβραίοι και Αρβανίτες, καθώς και περίπου εκατό Έλληνες από το στρατό των επαναστατών.

Μετά την Άλωση

Το 1825 πέρασε στην κυριαρχία του Ιμπραήμ Πασά της Αιγύπτου, ο οποίος την έκανε περιφερειακή του Πρωτεύουσα.

Μετά τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, ο Ιμπραήμ έφτασε στην πόλη στις 9 Φεβρουαρίου 1827 επικεφαλής στρατού 12.000 ανδρών του, ερχόμενος από τη Μεσσηνία.[9] Με σκοπό να μην αφήσει τους αντιπάλους του να χρησιμοποιήσουν την Τριπολιτσά ως ορμητήριο εναντίον των θέσεών του, αλλά και ως πράξη εκδίκησης, ανατίναξε τα τείχη της και έβαλε φωτιά σε όλα τα σπίτια και τα δημόσια κτίρια, τζαμιά, τεκέδες, εκκλησίες, χάνια και βρύσες. Λέγεται μάλιστα πως την καταστροφή άρχισε μαινόμενος ο ίδιος ο Ιμπραήμ, ενώ χαρακτηριστική ενέργειά του ήταν πως διέταξε να κατεβάσουν την τουρκική κτητορική επιγραφή που υπήρχε πάνω από την Πύλη του Ναυπλίου, την οποία και κατέστρεψε με τα χέρια του. Το χρονικό της καταστροφής της πόλης καταγράφηκε από τον Τριπολιτσιώτη αυτόπτη μάρτυρα και αγωνιστή Ρήγα Παλαμήδη.[9]

Νεότερη ιστορία

Το 1830 ο πληθυσμός της Τρίπολης ήταν μόλις 3.380 ψυχές και τα σπίτια, μαζί με τα εργαστήρια, περί τα 750, τα περισσότερα μονώροφα. Μεταξύ 1842-57 εγκαταστάθηκαν αρκετοί Κρήτες στην Τρίπολη. Το πρώτο σχολείο εγκαινιάστηκε το 1831, ενώ το πρώτο Γυμνάσιο το 1850. Πρώτος Δήμαρχος της Τρίπολης διετέλεσε ο Γιαννάκος Πετρινός το 1835.

Πληθυσμιακή εξέλιξη

Έτος Πληθυσμός
1991 22.463
2001 28.976
2011 30.866
2019 30.090

Γεωγραφία και κλίμα


Η Τρίπολη έχει Μεσογειακό κλίμα, χαρακτηρισμένο ως κατηγορίας Γ στην κλιματική ταξινόμηση Κέππεν. Η πόλη απλώνεται σε ένα εκτεταμένο οροπέδιο, στο κέντρο της Πελοποννήσου, το οποίο βρίσκεται σε ύψος 650 μέτρων. Περιτριγυρίζεται από όλες τις πλευρές της από βουνά με πυκνή βλάστηση, εκ των οποίων το ψηλότερο και εγγύτερο είναι το Μαίναλο προς τα βορειοανατολικά. Το νοτιοδυτικό κομμάτι του οροπεδίου αποτελείτο από υγροτόπους, οι οποίοι σταδιακά αποξηράνθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως καλλιεργήσιμη γη. Λόγω της ηπειρωτικής της τοποθεσίας και του υψηλού υψομέτρου της, το κλίμα της Τρίπολης είναι μεταβαλλόμενο μεταξύ του μεσογειακού και του ηπειρωτικού, με ζεστά ξηρά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες. Οι καλοκαιρινές θερμοκρασίες μπορεί να υπερβούν τους 38 βαθμούς, ενώ το χειμώνα έχουν παρατηρηθεί θερμοκρασίες ακόμα και κάτω από -10 βαθμούς Κελσίου. Χιόνι ή χιονόνερο μπορεί να κάνει την εμφάνισή του αρκετές φορές από τα τέλη Οκτώβρη ως τις αρχές Απρίλη, όπως επίσης και πολλά πρωινά με ομίχλη ή και πάχνη κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.

Τα αναλυτικά κλιματολογικά δεδομένα συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα:

Κλιματικά δεδομένα Τρίπολης
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) 20.4 24.2 25.4 29.8 36.6 39.8 42.2 39.8 35.4 33.8 26.8 22.6 42,2
Μέση Μέγιστη °C (°F) 9.4 10.3 13.0 17.3 22.7 27.6 30.1 29.9 26.5 20.3 15.5 11.1 19,48
Μέση Μηνιαία °C (°F) 5.1 5.7 8.0 11.9 17.0 21.9 24.5 23.9 20.1 14.4 10.0 6.7 14,10
Μέση Ελάχιστη °C (°F) 0.9 1.4 2.6 5.1 8.2 11.9 14.3 14.4 11.7 8.2 5.0 2.7 7,20
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −17 −15.8 −16 −4 −0.2 4.0 7.6 7.8 0.4 −2.6 −5.8 −11 −17
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 119,2 100,4 72,3 59,2 35,4 24,8 18,9 15,6 24,7 78,6 114 147,7 810,8
υγρασίας 76.1 74.4 69.3 62.5 57.0 47.4 44.1 45.9 54.5 75.4 77.4 77.5 63,46
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων 13.7 12.8 12.5 11.5 9.2 6.1 4.0 3.3 4.8 9.8 11.9 15.6 115,2
Πηγή: Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία [10]

Αξιοθέατα


Σημαντικά κτήρια


Πολιτιστική ζωή


Πολλά καλλιτεχνικά σωματεία και φορείς συμβάλλουν στην πολιτιστική ζωή της Τρίπολης. Τα πλέον σημαντικά είναι:

Στην Τρίπολη υπάρχουν πολλοί όμιλοι παραδοσιακού χορού (Λύκειο Ελληνίδων, Αρκαδιανή, Λαογραφική Εστία, Κέντρο Ελληνικού Χορού, Μωραΐτες κ.α.).

Πνευματική δραστηριότητα και προσωπικότητες της Τρίπολης


Γνωστοί εικαστικοί της πόλης είναι:

Η πόλη διαθέτει τρεις βιβλιοθήκες - Δημόσια, Δημοτική και Πανεπιστημιακή.

Τριτοβάθμια Εκπαίδευση


Η Τρίπολη είναι η έδρα του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και σύμφωνα με τον νόμο 4610/19 (ΦΕΚ 70 Α, 7/5/2019) λειτουργούν τα παρακάτω Τμήματα:

Πρόσβαση


Στην Τρίπολη φτάνει κανείς με αυτοκίνητο μέσω του αυτοκινητοδρόμου Μορέα. Το ΚΤΕΛ Αρκαδίας συνδέει την Τρίπολη με άλλες πόλεις της Ελλάδας. Η Τρίπολη δεν διαθέτει αεροδρόμιο και εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο της Καλαμάτας.

Αθλητισμός


Το Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο της Τρίπολης είναι το μεγαλύτερο κέντρο του Νομού. Διαθέτει ανοιχτό στίβο, στεγασμένες εγκαταστάσεις βόλεϋ και μπάσκετ, τρία γήπεδα τένις, χώρους αθλοπαιδιών, γήπεδο ποδοσφαίρου και κολυμβητήριο. Στην Τρίπολη δραστηριοποιούνται πάνω από 40 αθλητικά σωματεία που αφορούν όλους τους αθλητικούς τομείς: στίβο, ποδηλασία, κολύμβηση, ορειβασία, πολεμικές τέχνες, άρση βαρών, μπάσκετ με τον Σ.Δ.Υ. Τρίπολης (dromeisbc) και ποδόσφαιρο, με τον Παναρκαδικό και τον Αστέρα Τριπόλεως. Διαθέτει επίσης σκοπευτικούς ομίλους και αερολέσχη. Στο όρος Μαίναλο βρίσκεται το χιονοδρομικό κέντρο της Οστρακίνας.

Παραπομπές


  1. <Ελληνική Στατιστική Αρχή (2014) Τροποποίηση των αποτελεσματάτων της Απογραφής Πληθυσμού−Κατοικιών 2011 που αφορούν στον De facto Πληθυσμό της Χώρας ΦΕΚ 699/Β΄/20 Μαρτίου 2014 (pdf)
  2. R. M. Dawkins, The Place-names of Later Greece, in Transactions of the Philological Society, November 1933, p. 19–20
  3. George C. Miles, The Athenian Agora, vol. 9, 1962, p 12 (Miles considers "Hydropolitsa" a popularization)
  4. Κοτσιάνης Αλέξανδρος, Εξακόσια χρόνια ιστορικού βίου της Τριπολιτσάς, Πελοποννησιακά, Παράρτημα 24, Αθήνα 2001-2002, σελ. 39.
    Ο Αλ. Κοτσιάνης υπήρξε δήμαρχος Τριπόλεως.
  5. A.J.B. Wace, "A note on Tripolitza", Λαογραφία, τ. 7 (1923), σ. 186.
  6. Σάθας Κωνσταντίνος (1869) Τουρκοκρατουμένη Ελλάς : ιστορικόν δοκίμιον περί των προς αποτίναξιν του Οθωμανικού ζυγού επαναστάσεων του Ελληνικού Έθνους (1453-1821). σελ. 494, 494 :
    "... έσφαξαν πολλούς των εν τη πόλει Ελλήνων, και δια του αίματος των δυστυχών τούτων βάψαντες τας κεφαλάς των ίππων, και τας χείρας αυτών, εφώρμησαν κατά των Ελλήνων σατανικώς αλαλάζοντες. ... Μετά δε την νίκην οι Τούρκοι επανελθόντες εις Τριπολιτσάν διήρπασαν και παρέδωκαν εις τας φλόγας τας οικίας των χριστιανών. Εν διαστήματι ολιγωτέρω των δύο ωρών εσφάγησαν τρεις χιλιάδες Ελλήνων άνευ διακρίσεως γένους και ηλικίας, τα δε πτώματα αυτών εκάησαν επί πυράς. ... ο διοικητής της πόλεως κατεδίκασεν εις θάνατον τον επίσκοπον και πέντε άλλους κληρικούς, ως ρωσσίζοντας."
  7. Σάθας, σ. 523, 524.
  8. Σάθας Κωνσταντίνος (1869) Τουρκοκρατουμένη Ελλάς. σελ. 528. :Ο Σάθας παραθέτει απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του Θ. Κολοκοτρώνη: "... εις τον πατέρα μου έστειλε (ο Χασάν) χωριστό μπουγιουρτί, να ελθήτε να βγάλουμε τους Αρβανίταις και να ευρή ο ραγιάς το δίκηό του. Ο πατέρας μου εκίνησε με χίλιους στρατιώτας, και έπιασε τα Τρίκορφα, εις την Τριπολιτσάν. ... Είδανε ότι δεν ημπορούν να βαστάξουν οι Αρβανίταις μέσα εις Τριπολιτσά, διότι δεν ήτον τότε τειχογυρισμένη. ... Όταν τους επολέμησε ο πατέρας μου του έλεγαν, Κολοκοτρώνη δεν κάμεις ισάφι; Τί νισάφι να σας κάμω, οπού ήλθετε και εχαλάσατε την πατρίδα μου, μας πήρατε σκλάβους, και μας εκάμετε τόσα κακά; ... Τα κεφάλια των Αλβανών έφτιασαν πύργον εις την Τριπολιτσά"
  9. 9,0 9,1 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, 1976, τ. ΙΒ', σ.494.
  10. «Mean Tripolis Climatic Averages» . Κλιματολογία Τρίπολης. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2019. 
  11. «Άνω Δολιανά» . Οδηγός Πελοποννήσου, cultureportal.uop.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2020. 
  12. Μπελόκα, Σοφία (2017). «Η πόλη της Τρίπολης 1828-1862: διοικητική, δημογραφική, πολιτική, κοινωνική και οικονομική εξέλιξη» . Πάντειο Πανεπιστήμιο κοινωνικών και πολιτικών επιστημών, Σχολή Πολιτικών Επιστημών, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης. 
  13. «Διατριβή: Η πόλη της Τρίπολης 1828-1862: διοικητική, δημογραφική, πολιτική, κοινωνική και οικονομική εξέλιξη - Κωδικός: 40888» . thesis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2020. 
  14. «Διατριβή: Η πόλη της Τρίπολης 1828-1862: διοικητική, δημογραφική, πολιτική, κοινωνική και οικονομική εξέλιξη - Κωδικός: 40888» . thesis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2020. 
  15. «Οι θησαυροί του Αρχαιολογικού Μουσείου Τρίπολης» . Άννα Βασιλική Καραπαναγιώτου. 
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 «Ιστορικά Κτίρια» . Τraveltripolis.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 21 Αυγούστου 2014. 
  17. Σίνη, Ανδριάννα (2019). Πολιτιστικό προφίλ και marketing / branding: Η περίπτωση της Τρίπολης (PDF). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. σελ. 64. 
  18. Σίνη, Ανδριάννα (2019). Πολιτιστικό προφίλ και marketing / branding: Η περίπτωση της Τρίπολης (PDF). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Μηχανικών, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. σελ. 70. 
  19. «Βιβλιοθήκη Τρίπολης (Ματζούνειο)» . 
  20. Σίνη, Ανδριάννα (2019). Πολιτιστικό προφίλ και marketing / branding: Η περίπτωση της Τρίπολης (PDF). Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. σελ. 58. 

Προτεινόμενη βιβλιογραφία


Εξωτερικοί σύνδεσμοι






Κατηγορίες: Τρίπολη Αρκαδίας


Ημερομηνια: 15.03.2021 07:58:00 CET

πηγή: Wikipedia (συγγραφείς [ιστορία])    Lizenz: CC-BY-SA-3.0

αλλαγές: Όλες οι εικόνες και τα περισσότερα στοιχεία σχεδίασης που σχετίζονται με αυτές, καταργήθηκαν. Μερικά εικονίδια αντικαταστάθηκαν από το FontAwesome-Icons. Ορισμένα πρότυπα καταργήθηκαν (όπως "άρθρο χρειάζεται επέκταση) ή εκχωρήθηκαν (όπως" hatnotes "). Τα μαθήματα CSS καταργήθηκαν ή εναρμονίστηκαν.
Οι συγκεκριμένοι σύνδεσμοι της Wikipedia που δεν οδηγούν σε άρθρο ή κατηγορία (όπως "Redlinks", "links to the edit page", "links to portal") καταργήθηκαν. Κάθε εξωτερικός σύνδεσμος έχει ένα επιπλέον εικονίδιο FontAwesome. Εκτός από μερικές μικρές αλλαγές του σχεδιασμού, καταργήθηκαν τα μέσα πολυμέσων, οι χάρτες, τα πλαίσια πλοήγησης, οι εκφωνούμενες εκδόσεις και οι μικρο-μορφοποιήσεις Geo.

Παρακαλώ σημειώστε: Επειδή το δεδομένο περιεχόμενο λαμβάνεται αυτόματα από τη Wikipedia τη δεδομένη χρονική στιγμή, μια μη αυτόματη επαλήθευση ήταν και δεν είναι δυνατή.
επικοινωνήστε μαζί μας: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ.
δείτε επίσης: νομική ειδοποίηση & πολιτική απορρήτου.