Στείρι Βοιωτίας




Στείρι Βοιωτίας
38°24′0″N 22°42′0″E
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Διστόμου - Αράχοβας - Αντίκυρας
Πληθυσμός686 (2011)
Ταχ. κωδ.320 05
Τηλ. κωδ.22670
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
 Σχετικά πολυμέσα

Το Στείρι βρίσκεται στον Νομό Βοιωτίας και έχει πληθυσμό 686[1] κατοίκους. Το χωριό είναι χτισμένο σε υψόμετρο 455 μ., στους πρόποδες του Ελικώνα, του «βουνού των Μουσών» , ενώ έχει θέα προς τον Παρνασσό. Είναι κοινότητα, της δημοτικής ενότητας Διστόμου, του δήμου Διστόμου-Αράχοβας-Αντίκυρας με τρεις οικισμούς, τον οικισμό του Στειρίου, τον οικισμό της μονής του Οσίου Λουκά και τον ιδιωτικό οικισμό της εταιρείας Αλουμίνιον της Ελλάδος. Η ονομασία του χωριού προέρχεται από την παραπλήσια αρχαία φωκική πόλη Στείριδα.

Το Στείρι είναι από τα πιο γνωστά μέρη της εξορυκτικής βιομηχανίας βωξίτη στην Ελλάδα. Στα διοικητικά όρια της πρώην Κοινότητας Στειρίου, στη θέση Άγιος Σπυρίδωνας (μετόχι Οσίου Λουκά) είναι εγκατεστημένο το εργοστασιακό συγκρότημα της εταιρίας Αλουμίνιον της Ελλάδος Β.Ε.Α.Ε.

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία


Δεν είναι γνωστό πότε κτίστηκε το χωριό στη σημερινή του θέση. Μέσα στο χωριό υπάρχουν υπολείμματα αρχαίου πύργου. Πιθανώς μετά την καταστροφή το 147 μ.Χ. από τους Ρωμαίους, οι κάτοικοι να εγκαταστάθηκαν στην κορυφή του Λόφου του Οσίου Λουκά (ο αμυγδαλεώνας της μονής) όπου υπάρχουν απομεινάρια αρχαίου ελληνικού, βυζαντινού και ενετικού κάστρου και επίσης υπολείμματα από δεξαμενές, υδραγωγεία, τάφους, θεμέλια οικοδομών όπως αναφέρει ο Γεώργιος Π. Κρέμος στα Φωκικά. Επί Σλάβων υπήρχε χωριό στην θέση Γορανή και επί Τουρκοκρατίας στην περιοχή του Φανιά (θέση Παλιοκατούντ - παλιό χωριό). Το Στείρι αποτέλεσε ξεχωριστή κοινότητα[2] από το 1912 μέχρι το 1997.[3]

Η κήρυξη της Επανάστασης στη Ρούμελη έγινε στις 27 Μαρτίου του 1821 στον Όσιο Λουκά, από τον Επίσκοπο Σαλώνων Ησαΐα. Στον Αγώνα του 1821 οι Στειριώτες[4] πολέμησαν στο πλευρό των οπλαρχηγών της Ρούμελης, Αθανασίου Διάκου, Βασίλη Μπούσγου, Οδυσσέα Ανδρούτσου και Γεωργίου Καραΐσκάκη, συμμετείχαν στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 και στη Μικρασιατική εκστρατεία 1921-1922.

Στην Κατοχή, πολλοί Στειριώτες οργανώθηκαν στην Εθνική Αντίσταση. Στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου 1943 η ομάδα του ΕΛΑΣ Στειρίου πήρε μέρος στη μάχη της Αράχωβας, ενώ στις 10 Ιουνίου του 1944 στην θέση Λιθαράκι, περιοχή του Στειρίου, διεξήχθη η μάχη του Στειρίου μεταξύ του 11ου Λόχου του ΙΙΙ/34 τάγματος ΕΛΑΣ και Γερμανών SS οι οποίοι κατευθυνόντουσαν προς το χωριό με σκοπό να κάνουν τα ίδια όπως και στο Δίστομο (βιαιοπραγίες, αρπαγές, συλλήψεις και δολοφονίες αμάχων για την τρομοκράτηση του πληθυσμού). Στις 24 Ιουνίου 1944, οι Γερμανοί επανήλθαν και στις 25 Ιουνίου έκαψαν το Στείρι και τον Όσιο Λουκά.

Κατά τον Εμφύλιο πόλεμο (1946 - 1949) η περιοχή ήταν θέατρο πολλών συγκρούσεων με μεγάλες καταστροφές.

Ιστορικό διοικητικών μεταβολών Στειρίου


Το Στείρι είχε, όπως και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, αξιόλογες διοικητικές μεταβολές κατά τον 19ο, 20ό και 21ο αιώνα, που έχουν συνοπτικά ως εξής:

Δ. Διστομίων Ν. Αττικής και Βοιωτίας

Δ. Χαιρωνείας Ν. Αττικής και Βοιωτίας

Δ. Διστομίων Ν. Αττικής και Βοιωτίας

Δ. Διστομίων Ν. Βοιωτίας

Δ. Διστομίων Ν. Βοιωτίας

Δ. Διστομίων Ν. Αττικής και Βοιωτίας

Κ. Στειρίου Ν. Αττικής και Βοιωτίας

Κ. Στειρίου Ν. Βοιωτίας

Δ. Διστόμου Ν. Βοιωτίας

Δ. Διστόμου Αράχοβας Αντίκυρας Ν. Βοιωτίας

Τουρισμός

Το δημοτικό διαμέρισμα Στειρίου με τούς δύο οικισμούς του είναι μια περιοχή με έντονο τουρισμό (ιστορικό - θρησκευτικό - βιομηχανικό - αγροτουριστικό). Παρουσιάζει αξιόλογα μνημεία του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού και των Βυζαντινών χρόνων, υπάρχουν υποδομές για την υποδοχή και την παραμονή των επισκεπτών, ενώ λίγο έξω από το χωριό βρίσκεται το ιστορικό μοναστήρι του Όσιου Λουκά. Επίσης, το Στείρι βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την Αράχωβα, σημαντικό χειμερινό προορισμό της Στερεάς Ελλάδας.

Μνημεία και αξιοθέατα

Γεωγραφία - Οικονομία


Το δημοτικό διαμέρισμα Στειρίου [16] έχει έκταση 50,772 τετρ. χιλιομέτρων. Απέχει 169 χλμ. από την Αθήνα, 29 χλμ.από τη Λιβαδειά. Η περιοχή είναι ορεινή πετρώδης, με τμήματα αργιλώδους εδάφους. Η κοιλάδα όπου βρίσκεται η αρχαία Στείριδα έχει φυσική διέξοδο προς τη θάλασσα μέσω του φαραγγιού της Κλεισούρας. Στο υπέδαφος των βουνών του Στειρίου υπάρχουν πλούσια κοιτάσματα βωξίτη (Ελικώνας - Σκαριτσά) τα οποία εκμεταλλεύεται το εργοστασιακό συγκρότημα της εταιρίας Αλουμίνιον της Ελλάδος Β.Ε.Α.Ε..

Σύλλογοι


[εκκρεμεί παραπομπή]

Εκπολιτιστικός Σύλλογος Στειρίου

Ιδρύθηκε το 1982 από μια ομάδα ανθρώπων που ήθελαν να διατηρηθεί η πολιτιστική κληρονομιά του Στειρίου. Σκοπός του Συλλόγου είναι η πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη των μελών του, ο εξωραϊσμός και η ανάπτυξη του χώρου του Στειρίου. Οι πρώτες αρχαιρεσίες για ανάδειξη Δ.Σ. έγιναν στις 26 Δεκεμβρίου 1982. Ο Σύλλογος έχει θεατρική ομάδα, τμήμα γυναικών, τμήμα μοντέρνου χορού, τμήμα παραδοσιακών χορών και δραστηριοποιείται στην εκμάθηση, τη διατήρηση και τη μετάδοση των τοπικών ηθών και εθίμων. Είναι ο κύριος οργανωτής των πολιτιστικών εκδηλώσεων που γίνονται στο χωριό με τον τίτλο Στείρι - Πολιτιστικός Αύγουστος.

Σύλλογος Χιονοδρόμων Ορειβατών Στειρίου

Ιδρύθηκε το 1996 από μια παρέα Στειριωτών, που είχαν αγάπη για τα χειμερινά σπορ, προσφέροντας έτσι στην νεολαία του χωριού, την δυνατότητα να ασχοληθούν με το άθλημα του σκι, στα βουνά και τα χιονοδρομικά κέντρα όλης της Ελλάδας. Στην μέχρι τώρα πορεία του έχει διοργανώσει αγώνες σκι στις πίστες του Παρνασσού και έχει διακρίσεις αθλητών του σε περιφερειακούς και πανελλαδικούς αγώνες[εκκρεμεί παραπομπή]. Είναι μέλος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Χιονοδρομίας. Επίσης ο σύλλογος διοργανώνει πεζοπορίες στα μονοπάτια της περιοχής.

Άγιος Νικόλαος ο Προσκυνητής, ο Στειριώτης

Ιδρύθηκε το 1995 και το καταστατικό του κατατέθηκε με το αριθ. 27/95 στο Πρωτοδικείο Λιβαδειάς. Σκοπός του συλλόγου είναι ένταξη του Αγίου Νικολάου στο Ορθόδοξο εορτολόγιο και η ανέγερση ιερού ναού.

Εκδηλώσεις


[εκκρεμεί παραπομπή]

Ήθη και έθιμα


[εκκρεμεί παραπομπή]

Την Κυριακή της Τυρινής πραγματοποιείται το «Καρναβάλι του Στειρίου» , με παρέλαση αρμάτων στην πλατεία όπου καταλήγει σε λαϊκό γλέντι με χορούς και τραγούδια.

Την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ γίνεται ο στολισμός του επιταφίου στο Στείρι από τις γυναίκες του Στειρίου και την Μεγάλη Παρασκευή στο μοναστήρι του Οσίου Λουκά. Εικόνες που ενέπνευσαν τον Άγγελο Σικελιανό να γράψει ένα ποίημα του, το ποίημα του Στ’ Όσιου Λουκά το Μοναστήρι [17]

Το Πάσχα γιορτάζεται με παραδοσιακό αρβανίτικο - ρουμελιώτικο τρόπο στο Στείρι, ψήνοντας αρνιά στους δρόμους με συνοδεία λαϊκών οργάνων.

Κάθε χρόνο στις 14 Αυγούστου στην γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου, προς τιμήν της Παναγίας γίνεται περιφορά της εικόνας.

Το Στείρι πανηγυρίζει στις 31 Αυγούστου και την 1 Σεπτεμβρίου την μνήμη του Οσίου Συμεών του Στυλίτη .

Αρβανίτικη γλώσσα


Οι κάτοικοι του Στειρίου μιλούν τα αρβανίτικα, παράλληλα με την ελληνική γλώσσα. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1960 τα αρβανίτικα ήταν η κύρια γλώσσα των Στειριωτών. Σήμερα η γλώσσα μιλιέται μόνο από τους μεγαλύτερους σε ηλικία κατοίκους.

Δημογραφικά στοιχεία


Το παλαιότερο στοιχείο του Στειρίου προέρχεται από το απογραφικό οθωμανικό κατάστιχο του 1466 MM 66 Başbakanlik Arsivi[εκκρεμεί παραπομπή] όπου αναφέρεται χριστιανικός πληθυσμός, ενώ για το 2011 αναφέρεται ο πραγματικός πληθυσμός της απογραφής.

Χρονολογία Πληθ. Στειρίου Πληθ. Οσίου Λουκά Σπίτια
1466 150
1506 200
1753 326
1803 305 21
1835 177 [5] 10 52
1851 το Στείρι και η μονή του Οσίου Λουκά έχουν 365 κατοίκους 60
1861 312 [18] 78
1879 390 46
1889 446 56
1896 454 67
1907 495 60
1914 527
1920 591 31
1928 570 38
1940 630 43
1951 722 22
1961 852 32
1971 996 17
1981 935 7
1991 914 8
2001 1010 [19], (σελίδα 62) 8
2011 686 [20], (α/α 8187) 3

Προσωπικότητες


Μυθικά πρόσωπα

Προσωπικότητες που γεννήθηκαν στο Στείρι

Προσωπικότητες που κατάγονται από το Στείρι

Άγιοι που γεννήθηκαν στο Στείρι

Άγιοι που έζησαν στην περιοχή Στειρίου

Παραπομπές


  1. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 9 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2015. 
  2. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ
  3. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ
  4. Οι Στειριώτες αγωνιστές του ΄21 ήταν ο Ανθυπολοχαγός Σπάρος Δημήτριος και οι στρατιώτες Ανέστης Λιάκος, Γεωργίου Θανάσης, Γεωργίου Λιάκος, Δαλιάννης Λουκάς, Λαγός ή Χαραλάμπης Κώστας, Μήλιος ή Δημητρίου Λεονάρδος, Ξυνός ή Στειριανός Παναγιώτης και Ρόδης ή Γεωργίου Λιάκος.
  5. 5,0 5,1 [1]
  6. [2]
  7. [3]
  8. [4]
  9. [5]
  10. 10,0 10,1 [6]
  11. [7]
  12. [8]
  13. [9]
  14. [10]
  15. [11]
  16. Διοικητικά όρια Κοινότητας Στειρίου
  17. [12]
  18. Εθνικό ίδρυμα ερευνών, Εξέλιξη πληθυσμού επαρχίας Λιβαδειάς
  19. [13]
  20. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 9 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2015. 

Βιβλιογραφία


Εξωτερικοί σύνδεσμοι





Κατηγορίες: Χωριά του νομού Βοιωτίας | Πόλεις της αρχαίας Φωκίδας | Αρβανιτοχώρια του νομού Βοιωτίας


Ημερομηνια: 27.03.2021 07:06:44 CET

πηγή: Wikipedia (συγγραφείς [ιστορία])    Lizenz: CC-BY-SA-3.0

αλλαγές: Όλες οι εικόνες και τα περισσότερα στοιχεία σχεδίασης που σχετίζονται με αυτές, καταργήθηκαν. Μερικά εικονίδια αντικαταστάθηκαν από το FontAwesome-Icons. Ορισμένα πρότυπα καταργήθηκαν (όπως "άρθρο χρειάζεται επέκταση) ή εκχωρήθηκαν (όπως" hatnotes "). Τα μαθήματα CSS καταργήθηκαν ή εναρμονίστηκαν.
Οι συγκεκριμένοι σύνδεσμοι της Wikipedia που δεν οδηγούν σε άρθρο ή κατηγορία (όπως "Redlinks", "links to the edit page", "links to portal") καταργήθηκαν. Κάθε εξωτερικός σύνδεσμος έχει ένα επιπλέον εικονίδιο FontAwesome. Εκτός από μερικές μικρές αλλαγές του σχεδιασμού, καταργήθηκαν τα μέσα πολυμέσων, οι χάρτες, τα πλαίσια πλοήγησης, οι εκφωνούμενες εκδόσεις και οι μικρο-μορφοποιήσεις Geo.

Παρακαλώ σημειώστε: Επειδή το δεδομένο περιεχόμενο λαμβάνεται αυτόματα από τη Wikipedia τη δεδομένη χρονική στιγμή, μια μη αυτόματη επαλήθευση ήταν και δεν είναι δυνατή.
επικοινωνήστε μαζί μας: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ.
δείτε επίσης: νομική ειδοποίηση & πολιτική απορρήτου.