Πρώτη Σερρών



Πρώτη
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚεντρικής Μακεδονίας
Περιφερειακή ΕνότηταΣερρών
ΔήμοςΑμφίπολης
Δημοτική ΕνότηταΠρώτης
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονία
ΝομόςΣερρών
Υψόμετρο310
Πληθυσμός1.176 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΚιούπκιοϊ[εκκρεμεί παραπομπή]
Ταχ. κωδ.62 047
Τηλ. κωδ.23240
http://protiserron.gr/

Η Πρώτη είναι οικισμός του Νομού Σερρών στον Δήμο Αμφίπολης, κτισμένος στους πρόποδες του Παγγαίου[1]. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 1.176 κατοίκους. Είναι γνωστή ως η γενέτειρα του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας και πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή αλλά και ως χώρος των πρώτων γενικευμένων αιματηρών επιθέσεων γηγενών εναντίον προσφύγων στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.[2][3]

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία


Ανάμεσα στην Πρώτη και την Κορμίστα αναζητείται η θέση του αρχαίου Δομήρου, που στα ρωμαϊκά οδοιπορικά αναφέρεται ως σταθμός Domeros της Εγνατίας οδού, ο οποίος απείχε 13 ρωμαϊκά μίλια (= περίπου 19 χλμ.) από την Αμφίπολη.[4] Στην Πρώτη είχαν βρεθεί παλιότερα εντοιχισμένες διάφορες επιγραφές, προερχόμενες πιθανώς από κάποια κοντινή αρχαιολογική θέση.[5]Ανάμεσα σε αυτές υπήρχε και μια πολύ ενδιαφέρουσα λατινική επιγραφή,[6] η οποία μνημονεύει τους κατοίκους (vicani) δύο κωμών (vici) της ρωμαϊκής αποικίας των Φιλίππων αναφέροντάς τους ως Montani και Suritani.

Επί Τουρκοκρατίας ονομαζόταν Κιούπκιοϊ που στα τουρκικά σημαίνει «χωριό των πιθαριών», προφανώς λόγω των πολλών πιθαριών (κιούπια) που βρέθηκαν εκεί εξαιτίας της ανεπτυγμένης κεραμοποιίας. Μετονομάστηκε σε "Φυλίς" το 1919 και σε Πρώτη το 1927.

Τον Νοέμβρη του 1924 έλαβαν χώρα στο Κιούπκιοϊ αιματηρά γενικευμένα επεισόδια που προκάλεσαν την πρώτη μεγάλη συζήτηση στη Βουλή για το προσφυγικό. Οπλισμένες ομάδες γηγενών του Κιούπκιοϊ «ετραυμάτισαν 17 πρόσφυγας, το πλείστον γυναίκας, πυρπολήσαντες τας σκηνάς, τους σταύλους, τους αχυρώνας, λεηλατήσαντες και τας αποσκευάς…».[7] Οι γηγενείς χωρικοί από το Κιούπκιοϊ επιτέθηκαν στους πρόσφυγες, η σύγκρουση γρήγορα κλιμακώθηκε και πολλοί τραυματίστηκαν. Παρότι οι πρόσφυγες αποχώρησαν και κατέφυγαν στο γειτονικό χωριό Ροδολίβος, οι γηγενείς κατέστρεψαν τον προσφυγικό συνοικισμό βανδαλίζοντας και καίγοντας προσφυγικές κατοικίες.[8][9]

Μαχαλάδες-Τοπωνύμια


Εντός οικισμού

Υπαίθρου

Γεωγραφικά Στοιχεία


Είναι χτισμένη στους πρόποδες του βουνού και από τη βόρεια πλευρά του, σε υψόμετρο 310 μέτρα. Στα Νοτιοδυτικά βρίσκεται το χωριό Ροδολίβος, στα βορειοδυτικά το χωριό Αγγίστα και στα βορειοανατολικά η Νέα Μπάφρα. Από τα αστικά κέντρα της περιοχής απέχει 50 χλμ. από τις Σέρρες, 27 χλμ. από την Δράμα, 50 χλμ. από την Καβάλα και 125 χλμ. από την Θεσσαλονίκη.

Παροχές


Στην Πρώτη εδρεύει ο ποδοσφαιρικός σύλλογος του Άρη Πρώτης και η Λέσχη Φίλων ΠΑΟΚ Πρώτης, επίσης λειτουργεί Σύλλογος Γυναικών, Ορειβατικός Σύλλογος και ο Σύλλογος Φιλόμουσων "Η Πρόοδος". Επίσης, λειτουργούν καταστήματα εστίασης και αναψυχής, σούπερ μάρκετ, ταχυδρομείο, τράπεζα, εργαστήρια κεραμικής και παραδοσιακών προϊόντων και παραδοσιακός ξενώνας.

Αξιοθέατα


Αξιοθέατα στην Πρώτη αποτελούν το άγαλμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού καθώς και η πατρική οικία του, η οποία λειτουργεί και ως μουσείο, το καπνομάγαζο στο κέντρο της πόλης, το αγίασμα του Αγίου Γεωργίου, το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου καθώς και η Ιερά Μονή της Αναλήψεως που βρίσκεται στις παρυφές του Παγγαίου Όρους.

Προσωπικότητες


Γεννήθηκαν στην Πρώτη
Kατάγονται από την Πρώτη

Παραπομπές


  1. «Πρώτη» . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2015. 
  2. εφημερίδα Εμπρός, «Αιμαρτηρά επίθεσις κατά των προσφύγων», 7 Νοεμβρίου 1924
  3. Άρθρο σχετικά με συμπλοκές γηγενών και προσφύγων στον νομό Σερρών, εφ. Εμπρός, 7/11/1924
  4. [1] Αρχειοθετήθηκε 2017-04-24 στο Wayback Machine. Δ. Κ. Σαμσάρης, Ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μακεδονίας κατά την αρχαιότητα, Θεσσαλονίκη 1976 (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών), σ. 143. ISBN 960-7265-16-5.
  5. D. C. Samsaris, La vallée du Bas-Strymon á l’ époque impériale (Contribution épigraphique á la topographie, l’ onomastique, l’ histoire et aux cultes de la province romaine de Macédoine), Δωδώνη 18(1989), τεύχ. 1, σ. 295-297, αρ. 157-162 = The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 157, # PH150798) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 158, # PH150799) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 159, # PH150800) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 160, # PH150801) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 161, # PH150802) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 162, # PH150803)
  6. D. C. Samsaris, La vallée du Bas-Strymon, σ. 296, αρ. 157 = The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 157, # PH150798)
  7. «Ηρθαν οι “πρόσφυγγες” να πάρουν το ψωμί μας», 25.09.2016, Σταύρος Μαλαγκονιάρης, efsyn.gr
  8. εφημερίδα Εμπρός, «Αιμαρτηρά επίθεσις κατά των προσφύγων», 7 Νοεμβρίου 1924
  9. Άρθρο σχετικά με συμπλοκές γηγενών και προσφύγων στον νομό Σερρών, εφ. Εμπρός, 7/11/1924
  10. Πέθανε ο εκδότης Δημήτρης Ρίζος

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία





Κατηγορίες: Χωριά του νομού Σερρών | Δήμος Αμφίπολης | Παραδοσιακοί οικισμοί Σερρών


Ημερομηνια: 15.03.2021 09:54:56 CET

πηγή: Wikipedia (συγγραφείς [ιστορία])    Lizenz: CC-BY-SA-3.0

αλλαγές: Όλες οι εικόνες και τα περισσότερα στοιχεία σχεδίασης που σχετίζονται με αυτές, καταργήθηκαν. Μερικά εικονίδια αντικαταστάθηκαν από το FontAwesome-Icons. Ορισμένα πρότυπα καταργήθηκαν (όπως "άρθρο χρειάζεται επέκταση) ή εκχωρήθηκαν (όπως" hatnotes "). Τα μαθήματα CSS καταργήθηκαν ή εναρμονίστηκαν.
Οι συγκεκριμένοι σύνδεσμοι της Wikipedia που δεν οδηγούν σε άρθρο ή κατηγορία (όπως "Redlinks", "links to the edit page", "links to portal") καταργήθηκαν. Κάθε εξωτερικός σύνδεσμος έχει ένα επιπλέον εικονίδιο FontAwesome. Εκτός από μερικές μικρές αλλαγές του σχεδιασμού, καταργήθηκαν τα μέσα πολυμέσων, οι χάρτες, τα πλαίσια πλοήγησης, οι εκφωνούμενες εκδόσεις και οι μικρο-μορφοποιήσεις Geo.

Παρακαλώ σημειώστε: Επειδή το δεδομένο περιεχόμενο λαμβάνεται αυτόματα από τη Wikipedia τη δεδομένη χρονική στιγμή, μια μη αυτόματη επαλήθευση ήταν και δεν είναι δυνατή.
επικοινωνήστε μαζί μας: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ.
δείτε επίσης: νομική ειδοποίηση & πολιτική απορρήτου.